Cảm biến máy ảnh là gì? Phân biệt các loại cảm biến máy ảnh

Bạn đã bao giờ đứng trước hàng loạt máy ảnh và… rối não vì những thuật ngữ như Full Frame, APS-C, Micro Four Thirds chưa? Bạn nghe người này bảo “full frame chụp xóa phông đẹp hơn”, người khác lại nói “APS-C đủ dùng rồi”, còn bạn thì chỉ muốn biết cuối cùng cái nào phù hợp với mình?

Cảm biến máy ảnh chính là “trái tim” quyết định chất lượng hình ảnh, trong bài viết này, Học Viện Marketing sẽ giải thích cảm biến máy ảnh là gì và giúp bạn hiểu rõ các loại cảm biến máy ảnh, phân biệt ưu – nhược điểm, biết chính xác loại cảm biến nào phù hợp với nhu cầu của mình trước khi bỏ tiền ra mua máy.

Cảm biến máy ảnh là gì?

Cảm biến máy ảnh là bộ phận quan trọng nhất trong máy ảnh, có nhiệm vụ thu nhận ánh sáng và tạo ra hình ảnh. Nếu ngày xưa máy ảnh sử dụng phim chụp để ghi lại hình ảnh, thì ngày nay, vai trò đó được thay thế bằng một con chip điện tử — chính là cảm biến máy ảnh.

Cảm biến càng lớn, lượng ánh sáng thu được càng nhiều, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến độ chi tiết, độ nhiễu, màu sắc và hiệu ứng xóa phông của bức ảnh.

Khi so sánh các loại cảm biến máy ảnh, bạn đang so sánh cách mà mỗi

chiếc máy “nhìn” thế giới bằng ánh sáng như thế nào. Ảnh Internet.

4 loại cảm biến máy ảnh phổ biến

Ngày nay, máy ảnh kỹ thuật số và kể cả camera trên điện thoại sử dụng rất nhiều kích thước cảm biến khác nhau. Mỗi hãng sản xuất sẽ lựa chọn kích thước cảm biến dựa trên chiến lược thị trường, đối tượng người dùng và mục đích sử dụng.

Nguyên tắc chung rất dễ nhớ: Cảm biến càng lớn → máy ảnh càng to và nặng. Ảnh Internet.

Những kích thước cảm biến dưới đây là các loại phổ biến nhất hiện nay, được sắp xếp từ lớn đến nhỏ:

Medium Format

Medium format là loại cảm biến lớn nhất thường thấy trên máy ảnh kỹ thuật số hiện nay. Trước đây, medium format chủ yếu ở dạng máy ảnh phim (120 film) với các khổ hình như 6×4.5, 6×6 hay 6×7 cm. Điểm mạnh của cảm biến này là độ chi tiết cực cao và dynamic range (dải động) vượt trội, rất phù hợp để chụp phong cảnh và chụp studio chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, máy ảnh medium format thường:

To và nặng
Giá rất cao (cả thân máy lẫn ống kính)

Vì vậy sẽ không phù hợp với người mới hoặc chụp tốc độ như thể thao, động vật hoang dã.

Các cảm biến medium format phổ biến có kích thước khoảng: 44 × 33 mm. Lên tới khoảng 53.4 × 40 mm

Những năm gần đây, sự xuất hiện của medium format mirrorless đã giúp dòng máy này gọn nhẹ hơn, mở ra nhiều khả năng sáng tạo cho người dùng. Ngoài ra, các cảm biến medium format thường có độ phân giải rất cao, nhiều mẫu lên tới 100MP, khả năng in ảnh khổ lớn vượt trội phục vụ cho quảng cáo, in billboard hoặc chụp studio chuyên nghiệp.

Với nhiều nhiếp ảnh gia phong cảnh và studio, medium format là

đỉnh cao chất lượng hình ảnh. Ảnh Internet.

Cảm biến Full Frame

Kích thước của cảm biến này tương đương phim 35mm truyền thống, khoảng 36 × 24 mm, nhỏ hơn medium format nhưng vẫn mang lại chất lượng ảnh xuất sắc, được rất nhiều hãng máy ảnh tập trung phát triển. Ưu điểm nổi bật của full frame:

Chụp trong môi trường thiếu sáng tốt
Chất lượng hình ảnh cao
Độ chi tiết cao
Kiểm soát độ sâu trường ảnh tốt (xóa phông đẹp)

Vì vậy full frame đặc biệt được ưa chuộng khi chụp chân dung, ảnh cưới, sự kiện,…

Nhược điểm lớn nhất của full frame vẫn là giá thành, dù các dòng DSLR full frame cũ hiện giá đã hợp lý hơn cho người chơi ảnh.

Trước đây, máy full frame thường khá to và nặng, nhưng nhờ sự phát triển của mirrorless,

các mẫu full frame ngày nay đã gọn nhẹ hơn rất nhiều. Ảnh Internet.

Cảm biến APS-C

APS-C là loại cảm biến nhỏ hơn full frame, với kích thước xấp xỉ 25 × 17 mm, chỉ bằng khoảng một nửa diện tích Full Frame, nhưng vẫn cho chất lượng hình ảnh rất tốt. Nhờ kích thước nhỏ, máy ảnh APS-C thường:

Gọn nhẹ
Giá hợp lý
Phù hợp cho người mới bắt đầu và người chơi ảnh bán chuyên
Phổ biến nhất trên máy DSLR và mirrorless tầm trung

Kích thước APS-C không hoàn toàn giống nhau giữa các hãng:

Nikon: crop factor 1.5×
Canon: crop factor 1.6×
Một số hãng khác (như Sigma): khoảng 1.7×

Điểm hạn chế của APS-C là:

Khả năng xóa phông kém hơn full frame
Hiệu suất chụp trong môi trường thiếu sáng thấp hơn

Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ cảm biến, khoảng cách chất lượng giữa APS-C và full frame ngày càng được thu hẹp. Nhiều nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp vẫn sử dụng APS-C cho những trường hợp cần nhẹ, nhanh và linh hoạt.

Cảm biến APS-C là lựa chọn phổ biến cho những ai muốn cân bằng

giữa chất lượng – tính di động – chi phí. Ảnh Internet.

Micro Four Thirds (MFT)

Micro Four Thirds có kích thước bằng khoảng 1/3 full frame, khoảng 17.3 × 13.0 mm — nhỏ hơn APS-C nhưng vẫn lớn hơn rất nhiều so với cảm biến điện thoại, được phát triển bởi Panasonic và Olympus (OM System). Đây là dòng cảm biến nổi bật về tính gọn nhẹ và tính di động. Ưu điểm chính:

Máy và ống kính nhẹ, nhỏ
Phù hợp quay chụp khi du lịch, vlog
Hệ sinh thái ống kính dùng chung giữa các hãng

Nhược điểm:

Chụp trong môi trường thiếu sáng không tốt
Khả năng kiểm soát độ sâu trường ảnh hạn chế

Dù vậy, Micro Four Thirds vẫn được nhiều nhà làm phim và vlogger lựa chọn nhờ sự linh hoạt và hệ ống kính đa dạng.

Các loại cảm biến khác

Ngoài các loại trên, một số máy ảnh và thiết bị còn sử dụng cảm biến nhỏ hơn Micro Four Thirds, như:

Cảm biến 1-inch trên máy compact cao cấp
Cảm biến dùng cho flycam và action camera

Những cảm biến này ưu tiên tính gọn nhẹ và tiện lợi, nhưng sẽ bị hạn chế về chất lượng hình ảnh so với các cảm biến lớn hơn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao máy ảnh lại có nhiều kích thước cảm biến khác nhau?

Cảm biến Full Frame – khoảng 35mm ở cạnh dài nhất (dựa trên phim 35mm truyền thống)
Cảm biến APS-C (Crop Sensor) – khoảng 22mm ở cạnh dài nhất
Cảm biến Micro Four Thirds – khoảng 17mm ở cạnh dài nhất

Lý do 1: Chi phí sản xuất và giá bán

Lý do đầu tiên khiến các hãng máy ảnh tạo ra nhiều kích thước cảm biến khác nhau là chi phí. Cảm biến nhỏ dễ sản xuất hơn và rẻ hơn, vì vậy giá bán máy ảnh cũng hợp lý hơn với người dùng. Cảm biến càng lớn thì máy ảnh càng to, thu nhận được nhiều ánh sáng hơn và thường có giá thành cao hơn.

Lý do 2: Kích thước và trọng lượng bộ thiết bị

Lý do thứ hai là tính gọn nhẹ. Máy ảnh sử dụng cảm biến Full Frame thường to và nặng hơn, không chỉ ở thân máy mà còn ở ống kính và phụ kiện đi kèm. Vì vậy, nhiều người lựa chọn APS-C hoặc Micro Four Thirds để có một bộ thiết bị nhẹ hơn, linh hoạt hơn, dễ mang theo khi du lịch, chụp đường phố hoặc quay vlog.

Sự khác biệt lớn nhất giữa Full Frame, APS-C và Micro Four Thirds

chính là kích thước vật lý của cảm biến. Ảnh Internet.

Kích thước cảm biến ảnh hưởng đến ảnh chụp như thế nào?

Kích thước cảm biến máy ảnh quyết định bạn có thể “nhét” bao nhiêu cảnh vật vào trong một khung hình. Nếu đặt các loại cảm biến cạnh nhau để so sánh thì:

Full Frame ghi lại toàn bộ khung cảnh
APS-C chỉ ghi được khoảng một nửa diện tích của full frame
Micro Four Thirds (MFT) nhỏ hơn nữa, khoảng 1/4 diện tích full frame
Các cảm biến rất nhỏ (như 1/3.2”) chỉ ghi được một phần rất nhỏ của khung hình

Nên chọn cảm biến máy ảnh nào?

Đây là câu hỏi hầu như người mới nào cũng từng băn khoăn. Nhiều người mất rất nhiều thời gian để so sánh thông số, trong khi thực tế:

Các máy ảnh phổ thông hiện nay đã đủ tốt cho hầu hết nhu cầu cơ bản.
Đúng là máy càng đắt thì hiệu năng càng cao, nhưng đa số người mới không dùng hết những tính năng đó.

Một vài nguyên tắc đơn giản để chọn cảm biến máy ảnh mà bạn nên nhớ:

Cảm biến càng lớn → máy và ống kính càng to → giá càng cao
Càng nhiều tính năng, hiệu năng càng mạnh → giá càng cao
Thân máy kim loại thay vì nhựa → giá cao hơn

Gợi ý chọn cảm biến theo nhu cầu thực tế:

Mới bắt đầu, chưa có yêu cầu đặc biệt

Chọn thương hiệu và thân máy bạn thích, dễ sử dụng là được.

Muốn gọn nhẹ, tiện du lịch và sáng tạo trên mạng xã hội

Hệ APS-C (như Fujifilm) hoặc Micro Four Thirds (như Olympus/OM System) là lựa chọn rất hợp lý: đẹp, nhẹ, nhiều thiết kế retro, thân thiện với người dùng.

Ưu tiên chất lượng hình ảnh cao nhất

Full Frame là lựa chọn tốt nhất.

Không có cảm biến nào là “tốt nhất cho tất cả”, chỉ có cảm biến phù hợp nhất

với nhu cầu, ngân sách và mục tiêu sử dụng. Ảnh Internet.

Hiểu rõ cảm biến máy ảnh là gì và sự khác nhau giữa các loại cảm biến sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn đúng đắn hơn khi mua máy, chọn ống kính và định hình phong cách chụp của riêng mình.

Tuy nhiên, để chụp được một bức ảnh đẹp và có chiều sâu, máy ảnh và cảm biến chỉ là bước khởi đầu. Kỹ năng xử lý hậu kỳ, chỉnh sửa và cân chỉnh màu sắc mới chính là yếu tố giúp bức ảnh thật sự “ra chất”. Nếu bạn đang nghiêm túc theo đuổi con đường nhiếp ảnh, không chỉ dừng lại ở việc hiểu thiết bị mà còn muốn làm chủ kỹ thuật chụp, ánh sáng và hậu kỳ bài bản, thì khóa học nghề nhiếp ảnh tại Học Viện Marketing – Hướng Nghiệp Á Âu với môi trường học tập chuyên nghiệp, bạn sẽ được đào tạo từ nền tảng đến nâng cao, biến đam mê nhiếp ảnh thành kỹ năng thực tế và cơ hội nghề nghiệp bền vững.